Svarodaya

Map

Rudrayāmala Uttara Tantra

A Yāmala of the Vidyāpīṭha, a Śākta compendium of the eastern schools, and a title cited far more often than it can be found — the text the Vijñāna Bhairava names as its source.

Few titles are quoted more often in tantric Sanskrit than the Rudrayāmala, and few are harder to hold. Abhinavagupta cites it; Jayaratha cites it; the Bengali Śākta digests cite it constantly; the Vijñāna Bhairava names it as its own parent. The book that now circulates under the name will not account for most of what is credited to it — and that discrepancy is itself one of the more instructive facts about how this literature travelled.

What a yāmala isयामल

Yāmala means a pair, a couple, a union; the ordinary Sanskrit word for twins stands beside it. A Yāmala tantra is revelation arising from the union of Rudra and his Śakti rather than from Śiva alone, and the consequence is formal as well as doctrinal. Texts of this class are dialogues throughout — Bhairava and the Goddess in alternating question and answer, neither of them merely the audience. The teaching that Śakti and the possessor of Śakti are never separate is, in a Yāmala, a statement about the shape of the book as much as about the nature of things.

Within the Bhairava stream the Yāmalas belong to the Vidyāpīṭha, the goddess-centred half of the revelation, and the canonical lists count eight of them — a yāmalāṣṭaka. Which eight varies from source to source. Brahmayāmala, Viṣṇuyāmala, Rudrayāmala, Skandayāmala, Ruruyāmala, Vetālayāmala, Svacchandayāmala, Ātharvaṇayāmala are among the names that recur, in shifting combinations and sometimes with others in their place. As with the twenty-eight Āgamas and the sixty-four Bhairava tantras, the number describes how the tradition conceived its canon rather than what can be counted on a shelf.

One Yāmala survives in something close to its early form, and it shows what the class was. The Brahmayāmala, also called the Picumata, is preserved in a Nepalese palm-leaf manuscript copied in the eleventh century, and it is uncompromising: its deity is Kapālīśabhairava with the goddess Caṇḍā Kāpālinī, its practitioner carries the skull-staff and the skull-bowl, and its rites belong squarely to the cremation ground and the cult of the yoginīs. That is the world the Yāmalas came out of — older, fiercer and far more concretely ritual than the philosophical Trika that grew from the same soil.

Two Rudrayāmalas

The Rudrayāmala that the Kashmirian authors knew is not extant. Abhinavagupta and Jayaratha quote a text of that name; later digests quote it at length; and no manuscript answering to those quotations has been identified. What does survive, printed repeatedly in Calcutta and Varanasi since the later nineteenth century, is the Rudrayāmala Uttara Tantra — the "latter" Rudrayāmala, a long Śākta work whose language, cast of goddesses and ritual assumptions place it in eastern India and centuries after the Kashmirian citations. Estimates of its date differ and none is secure; few would put its present shape earlier than the fifteenth or sixteenth century, and portions of it are probably later still.

What the Uttara Tantra contains

None of that makes the surviving text uninteresting. It is a substantial and wide-ranging Śākta compendium, and it is one of the places where a reader can watch several currents run together.

Mantroddhāraमन्त्रोद्धार · extraction
The drawing-out of mantras from a lettered diagram. The syllables are not simply given; they are extracted from a grid by a stated procedure, so that a mantra arrives as an operation rather than as a word. A great deal of the text is taken up with this, and it is the most technical thing in it.
The Goddess
Tārā above all, but also Kālī, Bhairavī and material belonging to the Śrīvidyā, together with the hymns, protective kavacas and thousand-name litanies that attend them. The theology is that of the Mahāvidyās, the eastern Śākta cult of the ten great goddesses — one of the clearest indications that the text as we have it is not an early Kashmirian Vidyāpīṭha work.
Cīnācāraचीनाचार · the way of Mahācīna
The text carries the well-known story of Vasiṣṭha, who fails to propitiate Tārā by orthodox austerity, is directed to Mahācīna, and finds there a teaching conducted in wine and flesh and the company of women, which he is made to accept before he can succeed. It is one of the tradition's own accounts of why a transgressive rite exists at all, and it is largely through this text that the story is known.
The subtle body
The channels, the centres, the ascent of kuṇḍalinī, the retention and movement of breath. This is the material that made the book useful far outside its own school, and it is the physiology that the breath teachings assume throughout.
Yoga and observance
Long stretches on posture, prāṇāyāma and mudrā, on the discipline and the grades of the practitioner, and on initiation, the qualifications of the guru, and the calendrical and domestic ritual of a Śākta household.

A conduit

The Uttara Tantra's real historical importance is as a channel. Material passed through it into compilations that had a far wider circulation than any Vidyāpīṭha scripture ever enjoyed — the Bengali Śākta digests, the ritual handbooks that depend on them, and from there into the printed devotional literature of the nineteenth century and after. A very large number of hymns, armours and mantra-prescriptions in ordinary use carry a colophon assigning them to the Rudrayāmala. Some of them are in the printed Uttara Tantra. Many are not, and were attached to the name for the authority it conferred.

That is worth stating plainly rather than treating as a scandal. Attribution in this literature is a claim about lineage and legitimacy, not a bibliographical statement, and a tradition which holds that its scriptures are fragments of an unbounded revelation has no difficulty at all with the idea that a teaching may be from the Rudrayāmala without being in any particular copy of it. The historian's problem and the tradition's self-understanding are simply not the same problem, and the honest course is to keep them apart.

The Vijñāna Bhairava's claim

The most consequential of these attributions is the Vijñāna Bhairava's. Its colophons place it within the Rudrayāmala and the tradition has always cited it so: one hundred and twelve dhāraṇās, a dialogue between Bhairava and the Goddess, presented as an extract drawn from the greater Yāmala.

What the claim is worth needs care in both directions. It cannot be verified, because the Rudrayāmala it refers to is lost; and it cannot be refuted from the surviving Uttara Tantra, which does not contain the Vijñāna Bhairava and is in any case too late to be the text meant. But the Vijñāna Bhairava's own antiquity does not rest on the attribution. It was known and quoted in Kashmir in the tenth and eleventh centuries; Kṣemarāja began a commentary on it, the Uddyota, which breaks off after the opening verses; and Śivopādhyāya completed the exegesis long afterwards with his Vivṛti. The text stands on that evidence whatever its parentage.

What the attribution does tell us is what its transmitters took its pedigree to be, and the choice is exact. A Yāmala is revelation issuing from the union of the two; and the Vijñāna Bhairava's opening argument, before it reaches a single practice, is that Śakti and the holder of Śakti are never in fact two, so that to enter Śakti is to enter Bhairava. A text that begins there names as its source the one class of scripture defined by precisely that union. Whether or not the descent is historical, the claim is doctrinally well judged — and that, in a tradition where lineage is a statement of what a teaching is, is not a trivial thing to have got right.

7,694 verses · page 99 of 129

66.102Paṭala 66

पूजयामि पद्मपुष्पैः प्रसन्नाः प्रभवन्तु ते | पूजयित्वा पीठलोकं शिवलोकं समर्चयेत्

pūjayāmi padmapuṣpaiḥ prasannāḥ prabhavantu te | pūjayitvā pīṭhalokaṃ śivalokaṃ samarcayet

66.103Paṭala 66

क्षेत्रपाललोकमेवं धूम्रलोकं त्रिलोककम् | पूजयेत् सागरान् सप्त भुवनानि चतुर्दश

kṣetrapālalokamevaṃ dhūmralokaṃ trilokakam | pūjayet sāgarān sapta bhuvanāni caturdaśa

66.104Paṭala 66

ताराग्रहगणक्रान्तलोकपालयुतानि च | पूजयित्वा तद्बाह्ये च शक्तिविद्याः प्रपूजयेत्

tārāgrahagaṇakrāntalokapālayutāni ca | pūjayitvā tadbāhye ca śaktividyāḥ prapūjayet

66.105Paṭala 66

डाकिनी राकिणी पूज्या लाकिनी काकिनी तथा | शाकिनी हाकिनी पश्चात् प्रभा नीला च बोधिनी

ḍākinī rākiṇī pūjyā lākinī kākinī tathā | śākinī hākinī paścāt prabhā nīlā ca bodhinī

66.106Paṭala 66

उन्मनी भाविनी चिन्ता प्रियाङ्गी मानसेश्वरी | उल्कामुखी क्रोधमुखी विप्रचित्ता सुभद्रिका

unmanī bhāvinī cintā priyāṅgī mānaseśvarī | ulkāmukhī krodhamukhī vipracittā subhadrikā

66.107Paṭala 66

नागिनी नागमाला च पृथिवीतीर्थवासिनी | अकलङ्का जाह्नवी च स्वर्गगङ्गा मनोन्मनी

nāginī nāgamālā ca pṛthivītīrthavāsinī | akalaṅkā jāhnavī ca svargagaṅgā manonmanī

66.108Paṭala 66

सं सत्वस्था रं रजःस्था तं तमः स्था प्रपूजयेत् | सर्वां देवीं पूजयेद् वै प्रणवादिनमोऽन्तिकाम्

saṃ satvasthā raṃ rajaḥsthā taṃ tamaḥ sthā prapūjayet | sarvāṃ devīṃ pūjayed vai praṇavādinamo'ntikām

66.109Paṭala 66

धूपदीपौ स्वमूलेन दद्यात् साधकयोगिराट् | नैवेद्यं शोधयित्वा च दद्यात् पानार्थकं प्रभो

dhūpadīpau svamūlena dadyāt sādhakayogirāṭ | naivedyaṃ śodhayitvā ca dadyāt pānārthakaṃ prabho

66.110Paṭala 66

पुनराचमनं दत्वा विशेषबलिमर्पयेत् | पूर्वोक्तस्तु मामानेन पञ्चतत्त्वक्रियादिभिः

punarācamanaṃ datvā viśeṣabalimarpayet | pūrvoktastu māmānena pañcatattvakriyādibhiḥ

66.111Paṭala 66

अनेन मनुना दद्यात् बलित्रयमनुत्तमम् | प्रणवं कालमायेऽन्ते सर्वपीठनिवासिनि

anena manunā dadyāt balitrayamanuttamam | praṇavaṃ kālamāye'nte sarvapīṭhanivāsini

66.112Paṭala 66

तदन्ते कालिकाबीजं स्वबीजं तदनन्तरम् | आकाशवाहिनीत्यन्ते बलिं गृह्ण ततः परम्

tadante kālikābījaṃ svabījaṃ tadanantaram | ākāśavāhinītyante baliṃ gṛhṇa tataḥ param

66.113Paṭala 66

पञ्चतत्त्वादिमिलितं कपाले तदनन्तरम् | परिगृह्णयुगं पश्चात् शब्दबीजं ततो द्विजः

pañcatattvādimilitaṃ kapāle tadanantaram | parigṛhṇayugaṃ paścāt śabdabījaṃ tato dvijaḥ

66.114Paṭala 66

अनेन मनुना दद्याद् बलित्रयमनुत्तमम् | सर्वत्र मानसैर्योगी ददाति पूजनं बलिम्

anena manunā dadyād balitrayamanuttamam | sarvatra mānasairyogī dadāti pūjanaṃ balim

66.115Paṭala 66

प्राणायामं त्रिधा कृत्वा जपेन्मन्त्रं यथाविधि | सहस्रं वा शतं वापि चाष्टोत्तरसमन्वितम्

prāṇāyāmaṃ tridhā kṛtvā japenmantraṃ yathāvidhi | sahasraṃ vā śataṃ vāpi cāṣṭottarasamanvitam

66.116Paṭala 66

दिवसे यज्जपं कुर्याद्रात्रौ तज्जाप्यमाश्रयेत् | जपं समर्पयेद् देव्या वामहस्ते तु मन्त्रकैः

divase yajjapaṃ kuryādrātrau tajjāpyamāśrayet | japaṃ samarpayed devyā vāmahaste tu mantrakaiḥ

66.117Paṭala 66

गुह्यातिगुह्यगोप्त्री त्वं गृहाणास्मत्कृतं जपम् | सिद्धिर्भवतु मे देवि त्वत्प्रसादात् सुरेश्वरि

guhyātiguhyagoptrī tvaṃ gṛhāṇāsmatkṛtaṃ japam | siddhirbhavatu me devi tvatprasādāt sureśvari

66.118Paṭala 66

प्राणायामं त्रिषट्कृत्वा वन्दनं च प्रदक्षिणम् | संवन्दे वरदे देवि त्रैलोक्यकुलपावनि

prāṇāyāmaṃ triṣaṭkṛtvā vandanaṃ ca pradakṣiṇam | saṃvande varade devi trailokyakulapāvani

66.119Paṭala 66

सर्वसिद्धिप्रदे देवि शाकिनी त्वां नमाम्यहम् | वेदविद्याप्रकाशे त्वं नानाविद्याविनोदिनि

sarvasiddhiprade devi śākinī tvāṃ namāmyaham | vedavidyāprakāśe tvaṃ nānāvidyāvinodini

66.120Paṭala 66

भवानि सिद्धिदे देवि वरदा भव सर्वदा | सर्वदानवहन्त्री त्वं मम शत्रून् विनाशय

bhavāni siddhide devi varadā bhava sarvadā | sarvadānavahantrī tvaṃ mama śatrūn vināśaya

66.121Paṭala 66

अकालमृत्युहरणं कुलकौमारिशाकिनि | सदाशिवयुते नित्ये सदाशिवविहारिणि

akālamṛtyuharaṇaṃ kulakaumāriśākini | sadāśivayute nitye sadāśivavihāriṇi

66.122Paṭala 66

अमरत्वं सदा देहि भक्तिं मुक्तिं प्रयच्छ मे | शाकिनी प्राणदे देवि देवानां प्राणरक्षिणि

amaratvaṃ sadā dehi bhaktiṃ muktiṃ prayaccha me | śākinī prāṇade devi devānāṃ prāṇarakṣiṇi

66.123Paṭala 66

शाकम्भरि नमस्तेऽस्तु मम देहं समाश्रय | वाञ्छाकल्पतरोर्मूले स्थायिनि प्रेमदायिनि

śākambhari namaste'stu mama dehaṃ samāśraya | vāñchākalpatarormūle sthāyini premadāyini

66.124Paṭala 66

सर्वलोकाचीते सिद्धिकण्ठपद्मे स्थिरा भव

sarvalokācīte siddhikaṇṭhapadme sthirā bhava

66.125Paṭala 66

कण्ठाम्भोरुहमण्डले सुविमले वाञ्छाफले ज्वालिनी | कामाख्ये प्रणमामि शाकिनि पदं मातही शाकम्भरि | देवानां जगतां हिताय विनये सम्यग्वरश्रीप्रदे | स्थित्यादिक्रमसंस्थिता भव महाकाशप्रभाचञ्चले

kaṇṭhāmbhoruhamaṇḍale suvimale vāñchāphale jvālinī | kāmākhye praṇamāmi śākini padaṃ mātahī śākambhari | devānāṃ jagatāṃ hitāya vinaye samyagvaraśrīprade | sthityādikramasaṃsthitā bhava mahākāśaprabhācañcale

67.1Paṭala 67

कुरु नाथ वन्दनं भो पूजनं कवचं पठ | वर्णाध्यानं कण्ठपद्मे स्थिरो भव जगत्पते

kuru nātha vandanaṃ bho pūjanaṃ kavacaṃ paṭha | varṇādhyānaṃ kaṇṭhapadme sthiro bhava jagatpate

67.2Paṭala 67

परमा शाकिनी विद्या महामोहनिवारिणी | योगिनीकोटिभिः सार्धं राजते सूर्यवत् सदा

paramā śākinī vidyā mahāmohanivāriṇī | yoginīkoṭibhiḥ sārdhaṃ rājate sūryavat sadā

67.3Paṭala 67

वाराणसीपुरे स्थित्वा कण्ठपद्मस्थितां भज | स्तोत्रेणानेन विधिना भक्तिं कुरु महाशिवे

vārāṇasīpure sthitvā kaṇṭhapadmasthitāṃ bhaja | stotreṇānena vidhinā bhaktiṃ kuru mahāśive

67.4Paṭala 67

अखण्डे नीलपङ्केरुहविमलकरे स्थापितां षोडशारे | हेमाभां विद्युताभां सुकणकवलयां चन्द्रकोटिप्रभावाम् | श्रीकन्यां शाकिनीशां त्रिपुरहरकराम्भोजपूजाविनोदीं | कामाख्यां रुद्रमायां वधुनयनयुतां शक्रकान्तप्रकाशाम्

akhaṇḍe nīlapaṅkeruhavimalakare sthāpitāṃ ṣoḍaśāre | hemābhāṃ vidyutābhāṃ sukaṇakavalayāṃ candrakoṭiprabhāvām | śrīkanyāṃ śākinīśāṃ tripuraharakarāmbhojapūjāvinodīṃ | kāmākhyāṃ rudramāyāṃ vadhunayanayutāṃ śakrakāntaprakāśām

67.5Paṭala 67

सिन्धुस्थां भावयामि प्रमथगणवधूप्रोज्ज्वलां वेदयुक्तां | योगेन्द्रानन्दकर्त्रीं कमलवलयां नीलजीमूतनेत्राम् | ओङ्कारां कारणाख्यां मधुगृहनिकरामष्टगेहप्रकाशा | मानन्दज्ञाननित्यां द्विविनदलकलां कण्ठवैकुण्ठशोभाम्

sindhusthāṃ bhāvayāmi pramathagaṇavadhūprojjvalāṃ vedayuktāṃ | yogendrānandakartrīṃ kamalavalayāṃ nīlajīmūtanetrām | oṅkārāṃ kāraṇākhyāṃ madhugṛhanikarāmaṣṭagehaprakāśā | mānandajñānanityāṃ dvivinadalakalāṃ kaṇṭhavaikuṇṭhaśobhām

67.6Paṭala 67

धर्मार्थज्ञानदात्रीं त्रिभुवनभुविकाह्लादहेतोः प्रकाश्यां | विन्ध्यस्थां पीठकन्यां त्रिकमलनयनां वेदहस्तां प्रसन्नाम् | स्मेरास्यां चन्द्रवक्त्रां हरिहरविधिभिर्ध्यानगम्यां कदाचि | च्छम्भुस्थां चारुरूपां भवभयहरणीं तारिणीं भावयामि

dharmārthajñānadātrīṃ tribhuvanabhuvikāhlādahetoḥ prakāśyāṃ | vindhyasthāṃ pīṭhakanyāṃ trikamalanayanāṃ vedahastāṃ prasannām | smerāsyāṃ candravaktrāṃ hariharavidhibhirdhyānagamyāṃ kadāci | cchambhusthāṃ cārurūpāṃ bhavabhayaharaṇīṃ tāriṇīṃ bhāvayāmi

67.7Paṭala 67

सूक्ष्मां स्थूलप्रभाढ्यां चरणतलविभाकोटिबन्धूककान्तिं | कान्तानां कामकान्तां जयरतिभवतीं शाकिनीं शोकहन्त्रीम् | शब्दान्तःप्रान्तरस्थां स्थितिलयगगनां पद्मरागस्रजाढ्यां | कान्त्या विश्वं ज्वलन्तीं मदनवधुरमाबीजमालां स्मरामि

sūkṣmāṃ sthūlaprabhāḍhyāṃ caraṇatalavibhākoṭibandhūkakāntiṃ | kāntānāṃ kāmakāntāṃ jayaratibhavatīṃ śākinīṃ śokahantrīm | śabdāntaḥprāntarasthāṃ sthitilayagaganāṃ padmarāgasrajāḍhyāṃ | kāntyā viśvaṃ jvalantīṃ madanavadhuramābījamālāṃ smarāmi

67.8Paṭala 67

व्याघ्रस्थां व्याघ्रवस्त्रां हरिणनयनकैः केवलानन्दरूपां | वामां शक्तिं प्रवालां त्रिकुलजलकलां कालराजेश्वरीं याम् | आनन्दाब्धौ प्रभान्तीं प्रभुगणभयहां मातृकाबीजभूषां | घोरामट्टाट्टहास्यां दशनसुहसनां चारुनेत्रां भजामि

vyāghrasthāṃ vyāghravastrāṃ hariṇanayanakaiḥ kevalānandarūpāṃ | vāmāṃ śaktiṃ pravālāṃ trikulajalakalāṃ kālarājeśvarīṃ yām | ānandābdhau prabhāntīṃ prabhugaṇabhayahāṃ mātṛkābījabhūṣāṃ | ghorāmaṭṭāṭṭahāsyāṃ daśanasuhasanāṃ cārunetrāṃ bhajāmi

67.9Paṭala 67

बालादित्यायुताभां चरमपदमदां मद्यमाधुर्यभक्षां | क्षोणीसिंहासनस्थां मणिमयजपमालाभिर्वरानन्दहस्ताम् | मातल्लीलाकलापां तरतनुविमलां चामले कण्ठपमे | नित्यज्ञानप्रकाशां भजति मम सदानन्दचित्तावसन्नाम्

bālādityāyutābhāṃ caramapadamadāṃ madyamādhuryabhakṣāṃ | kṣoṇīsiṃhāsanasthāṃ maṇimayajapamālābhirvarānandahastām | mātallīlākalāpāṃ taratanuvimalāṃ cāmale kaṇṭhapame | nityajñānaprakāśāṃ bhajati mama sadānandacittāvasannām

67.10Paṭala 67

हालापानोद्यताङ्गीं परमसुखमयीं वेदसन्तानकर्त्रीं | योगानन्दादिकर्त्रीं तरुणघनघटाघोररूपां करालाम् | आकाशाम्भोजमध्येऽविकलकरयुषा व्यापकाङ्गप्रकाशां | सा माता श्रीं वहन्तीं परिसमयकलौ मोक्षभक्तिं भजे त्वाम्

hālāpānodyatāṅgīṃ paramasukhamayīṃ vedasantānakartrīṃ | yogānandādikartrīṃ taruṇaghanaghaṭāghorarūpāṃ karālām | ākāśāmbhojamadhye'vikalakarayuṣā vyāpakāṅgaprakāśāṃ | sā mātā śrīṃ vahantīṃ parisamayakalau mokṣabhaktiṃ bhaje tvām

67.11Paṭala 67

सा विद्याधर्मचिन्तामणिगुणजनिता योजिता जातु भीतौ | शब्दब्रह्मैकहेतुस्थलनिलयमहाज्ञानसाक्षिप्रतीता | त्वं माता वेदमाता हर हर कलुषं बालिशं तारयन्ती | जीवात्मानं द्विरक्षक्षयमरणभयभ्रान्तिमाभञ्जयन्ती

sā vidyādharmacintāmaṇiguṇajanitā yojitā jātu bhītau | śabdabrahmaikahetusthalanilayamahājñānasākṣipratītā | tvaṃ mātā vedamātā hara hara kaluṣaṃ bāliśaṃ tārayantī | jīvātmānaṃ dvirakṣakṣayamaraṇabhayabhrāntimābhañjayantī

67.12Paṭala 67

ज्वाला मालाविलोला कलयति कलुषं शाकिनी सैव माता | यातायातप्रभातोदयदिवसनिशाभ्रान्तिमोहारिनाशा | दासानामामवासा वसति शशिगृहे कातीकेशासुवंशा | संसारेऽशादिहंसा चल चल चपलं त्वं कलाषोडशारे

jvālā mālāvilolā kalayati kaluṣaṃ śākinī saiva mātā | yātāyātaprabhātodayadivasaniśābhrāntimohārināśā | dāsānāmāmavāsā vasati śaśigṛhe kātīkeśāsuvaṃśā | saṃsāre'śādihaṃsā cala cala capalaṃ tvaṃ kalāṣoḍaśāre

67.13Paṭala 67

बीजात्मा यज्ञकुण्डे रचयति चरणाच्छन्दसां गद्यपद्यैः | पाताले भूकराले कुलयुगदलके निर्गता वेदशक्तिः | पश्यन्ती मध्यमाद्या नयनवचनगा वैखरी वाक्स्वरूपा | कण्ठे हृत्पद्ममूले कथयति कविता स्तम्भितास्त्वां प्रयामि

bījātmā yajñakuṇḍe racayati caraṇācchandasāṃ gadyapadyaiḥ | pātāle bhūkarāle kulayugadalake nirgatā vedaśaktiḥ | paśyantī madhyamādyā nayanavacanagā vaikharī vāksvarūpā | kaṇṭhe hṛtpadmamūle kathayati kavitā stambhitāstvāṃ prayāmi

67.14Paṭala 67

परा सा पर्वा सा रहितमतहासा प्रविश मे | घनश्यामे वामे द्विकमलललाटेऽतिशिखया | वहन्ती सिन्दूरं त्रिजपपरयानामपरया मुखाम्भोजे वश्या भवभवयुगं षोडशदले

parā sā parvā sā rahitamatahāsā praviśa me | ghanaśyāme vāme dvikamalalalāṭe'tiśikhayā | vahantī sindūraṃ trijapaparayānāmaparayā mukhāmbhoje vaśyā bhavabhavayugaṃ ṣoḍaśadale

67.15Paṭala 67

रमा लज्जा माया वधुमदनकूर्च्चास्त्रसहिते | हिते मातः शाकम्भरि धरणि बाला कमलया | निशार्धे शत्र्वङ्गं हन हन करे संहर रिपुं | त्रितारी षट्कूटा मदनवधुजाह्निजाया हर अघम्

ramā lajjā māyā vadhumadanakūrccāstrasahite | hite mātaḥ śākambhari dharaṇi bālā kamalayā | niśārdhe śatrvaṅgaṃ hana hana kare saṃhara ripuṃ | tritārī ṣaṭkūṭā madanavadhujāhnijāyā hara agham

67.16Paṭala 67

योगेन्द्रानन्दमुद्रां तरतनुतपनां तापिनीं तप्तदेहां | मुग्धानां मोहमुग्धां मुकुटशशिमणिच्छाययाच्छन्नवेशाम् | कामाख्यां ब्रह्मबीजध्वनिमदनकुलाद्यादिबीजप्रतिष्ठां | स्वाहान्तां भावयामि क्षितिसुरपतिहंसाख्यब्रह्मास्त्रविद्याम्

yogendrānandamudrāṃ taratanutapanāṃ tāpinīṃ taptadehāṃ | mugdhānāṃ mohamugdhāṃ mukuṭaśaśimaṇicchāyayācchannaveśām | kāmākhyāṃ brahmabījadhvanimadanakulādyādibījapratiṣṭhāṃ | svāhāntāṃ bhāvayāmi kṣitisurapatihaṃsākhyabrahmāstravidyām

67.17Paṭala 67

सायाह्ने कामलक्ष्मीः पवनविधुयुता दीर्घनेत्रा त्रिनेत्रा | सावित्री मध्यकाले न चलति चलति श्रद्धया मस्तकोर्ध्वे | कोट्यर्काभासमाना न नमति कुटिलं तेजसा व्याकुलालं | कालोल्काकोटिकूटं रमयति धवलास्यारुणाङ्गी प्रभाते

sāyāhne kāmalakṣmīḥ pavanavidhuyutā dīrghanetrā trinetrā | sāvitrī madhyakāle na calati calati śraddhayā mastakordhve | koṭyarkābhāsamānā na namati kuṭilaṃ tejasā vyākulālaṃ | kālolkākoṭikūṭaṃ ramayati dhavalāsyāruṇāṅgī prabhāte

67.18Paṭala 67

गायत्री वर्णमात्रामितवनवनिता मानिता भालकूपे | हालाकालानलाङ्गी तिमिरहरपदालीढपादारविन्दा | त्वं विद्या वाग्भवाद्या प्रणवतनुमयी देवलक्ष्मीः प्रसादा | नादाद्याचार्धचन्द्रोज्ज्वलयुगलं षोडशारे ममारे

gāyatrī varṇamātrāmitavanavanitā mānitā bhālakūpe | hālākālānalāṅgī timiraharapadālīḍhapādāravindā | tvaṃ vidyā vāgbhavādyā praṇavatanumayī devalakṣmīḥ prasādā | nādādyācārdhacandrojjvalayugalaṃ ṣoḍaśāre mamāre

67.19Paṭala 67

जाया माया विमाया हयमुखि विमले केवले तारहारे | हारार्कचित्रिताङ्गि स्ववधुयुगयुगे तारयद्वन्द्वचन्द्रे | स्वाहा मेधा स्वधा त्वं श्रुतिनुतिसुनतिग्रन्थिवाग्वादिनी त्वं | मामेकं रक्षयुग्मं धरणिधरसुखं सञ्चयाग्निप्रियान्ता

jāyā māyā vimāyā hayamukhi vimale kevale tārahāre | hārārkacitritāṅgi svavadhuyugayuge tārayadvandvacandre | svāhā medhā svadhā tvaṃ śrutinutisunatigranthivāgvādinī tvaṃ | māmekaṃ rakṣayugmaṃ dharaṇidharasukhaṃ sañcayāgnipriyāntā

67.20Paṭala 67

एतत् स्तववरं पठेद्यदि सदा ध्यात्वा नरेन्द्रः सुखी | धन्यः पुण्यमुपैति देवविलयं पीठादिसन्दर्शनम् | योगानामपि सिद्धिभाक्प्रियतरं ज्ञानं धनं लभ्यते | राजानं वशयन्ति ते च सहसा साक्षात् कटाक्षै रमाम्

etat stavavaraṃ paṭhedyadi sadā dhyātvā narendraḥ sukhī | dhanyaḥ puṇyamupaiti devavilayaṃ pīṭhādisandarśanam | yogānāmapi siddhibhākpriyataraṃ jñānaṃ dhanaṃ labhyate | rājānaṃ vaśayanti te ca sahasā sākṣāt kaṭākṣai ramām

68.1Paṭala 68

त्रैलोक्यरक्षणार्थाय पूजयामि तवानघे | संसारविलयार्थाय तव श्रीचरणाम्बुजम्

trailokyarakṣaṇārthāya pūjayāmi tavānaghe | saṃsāravilayārthāya tava śrīcaraṇāmbujam

68.2Paṭala 68

महादेवि जगद्धात्रि परमानन्दवधीनि | भवानि भैरवि प्राणे वर्णध्यानं वदामलम्

mahādevi jagaddhātri paramānandavadhīni | bhavāni bhairavi prāṇe varṇadhyānaṃ vadāmalam

68.3Paṭala 68

अथ कामेश गौराङ्ग धर्माधर्मप्रदर्शक | इदानीं शृणु सर्वज्ञ महाज्ञाननिरूपणम्

atha kāmeśa gaurāṅga dharmādharmapradarśaka | idānīṃ śṛṇu sarvajña mahājñānanirūpaṇam

68.4Paṭala 68

वर्णध्यानं तव स्नेहात् कथये मम रूपकम् | अकस्मात् सिद्धिदं ध्यानं ज्ञानमात्रेण सिद्ध्यति

varṇadhyānaṃ tava snehāt kathaye mama rūpakam | akasmāt siddhidaṃ dhyānaṃ jñānamātreṇa siddhyati

68.5Paṭala 68

अकारं ध्यायेऽहं हरिहरचतुर्वक्त्रविबुधैः | सदा ध्येयं शुक्लं विधुमुखिवधुश्रीश्रुतिभुजम् | विधेयं कौमारं त्रिनयनमलङ्कारजडितं | कपालाब्जास्त्राहिमहितशितांशुप्रभकरम्

akāraṃ dhyāye'haṃ hariharacaturvaktravibudhaiḥ | sadā dhyeyaṃ śuklaṃ vidhumukhivadhuśrīśrutibhujam | vidheyaṃ kaumāraṃ trinayanamalaṅkārajaḍitaṃ | kapālābjāstrāhimahitaśitāṃśuprabhakaram

68.6Paṭala 68

आं बीजाढ्यां प्रभासां कनकघटमधुप्रीतिमानां विमानां | शुक्लच्छायां वहन्तीं श्रुतिभुजसहितां पद्मनालाख्यमालाम् | खड्गं तां धारयन्तीं मुकुटमणिरुचिं क्रोधमाकाशदेशं | नानालङ्कारदीप्तिं हिमकरकपिलावाहनीं भावयामि

āṃ bījāḍhyāṃ prabhāsāṃ kanakaghaṭamadhuprītimānāṃ vimānāṃ | śuklacchāyāṃ vahantīṃ śrutibhujasahitāṃ padmanālākhyamālām | khaḍgaṃ tāṃ dhārayantīṃ mukuṭamaṇiruciṃ krodhamākāśadeśaṃ | nānālaṅkāradīptiṃ himakarakapilāvāhanīṃ bhāvayāmi

68.7Paṭala 68

इं मायां भुवनस्थितां वधुयुतां श्रीषोडशीसंयुतां | मायालक्षणलक्षितां त्रिजगतां विद्याभयश्रीपदाम् | हस्ताम्भोजचतुष्टयां त्रिनयनां शूलासिमालाम्बुजां | नानारत्नजनूपुरां सुरनतां ध्याये विशुद्धाम्बुजे

iṃ māyāṃ bhuvanasthitāṃ vadhuyutāṃ śrīṣoḍaśīsaṃyutāṃ | māyālakṣaṇalakṣitāṃ trijagatāṃ vidyābhayaśrīpadām | hastāmbhojacatuṣṭayāṃ trinayanāṃ śūlāsimālāmbujāṃ | nānāratnajanūpurāṃ suranatāṃ dhyāye viśuddhāmbuje

68.8Paṭala 68

कोट्यर्काभासमानां कनकमयमहालङ्कृतां ध्यानगम्यां | ईकाराकारमूतीं त्रिनयनकमलां वेदहास्योज्ज्वलाङ्गीम् | शङ्खाम्भोजासिघण्टासहिततनुवरां देवसिंहासनस्थां | वेदस्थां वेदसिद्धां रुधिरशितयुतां बाललीलां भजामि

koṭyarkābhāsamānāṃ kanakamayamahālaṅkṛtāṃ dhyānagamyāṃ | īkārākāramūtīṃ trinayanakamalāṃ vedahāsyojjvalāṅgīm | śaṅkhāmbhojāsighaṇṭāsahitatanuvarāṃ devasiṃhāsanasthāṃ | vedasthāṃ vedasiddhāṃ rudhiraśitayutāṃ bālalīlāṃ bhajāmi

68.9Paṭala 68

उकारं ब्रह्माणं त्रिमुनिसहितं काञ्चनरसं | हयं हंसारूढं इवरसनयुतं मन्दिराजालवाद्यम् | विशालं वेदास्यं शतरविसुवर्णं त्रिनयनं | जटाकुण्डाह्लादं तरुणपुरुषं नौमि सततम्

ukāraṃ brahmāṇaṃ trimunisahitaṃ kāñcanarasaṃ | hayaṃ haṃsārūḍhaṃ ivarasanayutaṃ mandirājālavādyam | viśālaṃ vedāsyaṃ śataravisuvarṇaṃ trinayanaṃ | jaṭākuṇḍāhlādaṃ taruṇapuruṣaṃ naumi satatam

68.11Paṭala 68

ऋंकारं सप्तरेखासहितविमलया मालया शोभिताङ्गं | मायाविस्थं प्रसन्नाननकमलवरं वारणाकारदेहम् | पुण्यं यज्ञादिसिद्धं मदनशशिकलामादनं षड्भुजाढ्यं | घण्टाचार्वस्त्रखड्गामलकमलकपालाङ्गमेकं भजामि

ṛṃkāraṃ saptarekhāsahitavimalayā mālayā śobhitāṅgaṃ | māyāvisthaṃ prasannānanakamalavaraṃ vāraṇākāradeham | puṇyaṃ yajñādisiddhaṃ madanaśaśikalāmādanaṃ ṣaḍbhujāḍhyaṃ | ghaṇṭācārvastrakhaḍgāmalakamalakapālāṅgamekaṃ bhajāmi

68.12Paṭala 68

ॠं बीजं चातिथीशं शितकमलमुखं शुक्लवर्णं त्रिनेत्रं | मायालक्ष्मीस्वरान्तं तरुणरविकरं षड्भुजं नीलवस्त्रम् | नानालङ्कारशोभातरमुकुटतटं चन्द्रबिम्बस्वभावं | खड्गाब्जज्ञानमुद्रामधुधर सुगदा पाशपाणिं भजामि

ṝṃ bījaṃ cātithīśaṃ śitakamalamukhaṃ śuklavarṇaṃ trinetraṃ | māyālakṣmīsvarāntaṃ taruṇaravikaraṃ ṣaḍbhujaṃ nīlavastram | nānālaṅkāraśobhātaramukuṭataṭaṃ candrabimbasvabhāvaṃ | khaḍgābjajñānamudrāmadhudhara sugadā pāśapāṇiṃ bhajāmi

68.13Paṭala 68

ळ्ंकारं स्थाणुकेशं त्रिनयनवदनाम्भोजतेजःप्रकाशं | पूर्णात्मानं परेशं त्रिगुणघनमयं नीलवर्णं त्रिभावम् | षड्बाहुं पिङ्गकेशामलगलितशिरोमण्डलं मालयाढ्यं | वेदासिज्ञानमालाम्बुजवरगदया शोभितं भावयामि

ḷṃkāraṃ sthāṇukeśaṃ trinayanavadanāmbhojatejaḥprakāśaṃ | pūrṇātmānaṃ pareśaṃ triguṇaghanamayaṃ nīlavarṇaṃ tribhāvam | ṣaḍbāhuṃ piṅgakeśāmalagalitaśiromaṇḍalaṃ mālayāḍhyaṃ | vedāsijñānamālāmbujavaragadayā śobhitaṃ bhāvayāmi

68.14Paṭala 68

ळ्ंकारं शितवसनयुक्शुक्लकिरणं | सुधामग्नं ध्याये हरिणनयनं वेदभुजगम् | भुजङ्गाम्भोजासिप्रियवरदभावं शुभकरं | करालं भूपालं सुरमुनिगणैः सेव्यमनिशम्

ḷṃkāraṃ śitavasanayukśuklakiraṇaṃ | sudhāmagnaṃ dhyāye hariṇanayanaṃ vedabhujagam | bhujaṅgāmbhojāsipriyavaradabhāvaṃ śubhakaraṃ | karālaṃ bhūpālaṃ suramunigaṇaiḥ sevyamaniśam

68.15Paṭala 68

एंबीजं कालवर्णं शतयुवतिगतं वेष्टितं देवमुख्यैः | सूर्याभं बिन्दुसर्गं भुजयुगसहितं पद्मभालं करालम् | सालङ्कारं किरीटं त्रिनयनममरं नूपुरेन्दुप्रकाशं | झिण्टीशं शम्बरीशं प्रमथसुतगणैर्व्यापितं भावयामि

eṃbījaṃ kālavarṇaṃ śatayuvatigataṃ veṣṭitaṃ devamukhyaiḥ | sūryābhaṃ bindusargaṃ bhujayugasahitaṃ padmabhālaṃ karālam | sālaṅkāraṃ kirīṭaṃ trinayanamamaraṃ nūpurenduprakāśaṃ | jhiṇṭīśaṃ śambarīśaṃ pramathasutagaṇairvyāpitaṃ bhāvayāmi

68.16Paṭala 68

शुक्लाभं वा भवार्णं त्रिवलितनयनं शुद्धबन्धूकवस्त्रं | रत्नालङ्कारहारं त्रिभुवनवचनं षड्भुजं बीजसारम् | ध्यायेऽहं षोडशारे त्रिमदनरमणे भावितं पञ्चरश्ंमि | योगाद्यं भौतिकेशं गगनपथकरं वह्निजायास्वरान्तम्

śuklābhaṃ vā bhavārṇaṃ trivalitanayanaṃ śuddhabandhūkavastraṃ | ratnālaṅkārahāraṃ tribhuvanavacanaṃ ṣaḍbhujaṃ bījasāram | dhyāye'haṃ ṣoḍaśāre trimadanaramaṇe bhāvitaṃ pañcaraśṃmi | yogādyaṃ bhautikeśaṃ gaganapathakaraṃ vahnijāyāsvarāntam

68.17Paṭala 68

भजे प्रणवलक्षणं शितकरं चलत्कुण्डलं | चतुर्भुजविभाकरं कमलशङ्खशूलाभयम् | अलङ्कृतकलेवरं विमलपीतवस्त्रं मुखं | शुक्लांशुशतवेष्टितं मुकुटनूपुराढ्यं परम्

bhaje praṇavalakṣaṇaṃ śitakaraṃ calatkuṇḍalaṃ | caturbhujavibhākaraṃ kamalaśaṅkhaśūlābhayam | alaṅkṛtakalevaraṃ vimalapītavastraṃ mukhaṃ | śuklāṃśuśataveṣṭitaṃ mukuṭanūpurāḍhyaṃ param